Zapalenie płuc

Co to jest zapalenie płuc?

Podobnie jak zapalenie oskrzeli, zapalenie płuc to infekcja dróg oddechowych zlokalizowana poniżej gardła. Jednak infekcja ta występuje głębiej w drogach oddechowych niż zapalenie oskrzeli.

Ilustracja człowieka odkrztuszającego śluz, który jest objawem zapalenia płuc

 

Przyczyny zapalenia płuc

Zapalenie płuc jest spowodowane zakażeniem dolnych dróg oddechowych wywołanym przez bakterie, wirusy lub grzyby. Bakterie są najczęstszą przyczyną zapalenia płuc u dorosłych. Wśród wirusów, które mogą wywoływać infekcje dróg oddechowych i powodować zapalenie płuc u dorosłych, najczęściej występuje wirusy grypy.

W jaki sposób zapalenie płuc wpływa na organizm?

Infekcja dolnych dróg oddechowych wywołuje stan zapalny w pęcherzykach płucnych. Proces zapalny prowadzi do wypełnienia pęcherzyków płucnych płynem i ropą.

Objawy zapalenia płuc

Podobnie jak z przypadku zapalenia oskrzeli, objawy zapalenia płuc zazwyczaj obejmują suchy lub mokry kaszel i gorączkę. Mogą też wystąpić dreszcze i trudności w oddychaniu.

Stopień ciężkości zapalenia płuc

Objawy zapalenia płuc mogą być łagodne lub ciężkie. Na stopień ciężkości zapalenia płuc wpływa wiele czynników takich jak typ drobnoustroju powodującego infekcję dróg oddechowych, wiek i ogólny stan zdrowia pacjenta. Przebieg zapalenia płuc jest cięższy u dzieci w wieku poniżej pięciu lat, u osób starszych w wieku powyżej 65 lat, u osób w określonym stanie klinicznym, takim jak niewydolność serca, cukrzyca lub przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), lub u osób z osłabioną odpornością.

Czynniki ryzyka wystąpienia zapalenie płuc

Wiele czynników takich jak wiek, palenie tytoniu i inne stany kliniczne mogą podwyższać prawdopodobieństwo wystąpienia zapalenia płuc.

Zapalenie płuc może występować u ludzi we wszystkich grupach wiekowych. Jednak w przypadku dwóch grup wiekowych występuje podwyższone ryzyko wystąpienia zapalenia płuc i cięższego przebiegu zapalenia płuc:

  • u małych dzieci w wieku do dwóch lat, ponieważ ich układ odpornościowy wciąż się rozwija.
  • u osób w wieku 65 lat lub starszych, ponieważ ich układ odpornościowy zaczyna ulegać zmianie, co jest normalną częścią procesu starzenia.

Inne czynniki, które podwyższają ryzyko wystąpienia zapalenia płuc obejmują:

  • Palenie tytoniu.
  • Ostatnio przebyta grypa. 
  • Choroby dróg oddechowych, takie jak astma, przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), rozedma płuc lub zwłóknienie torbielowate (mukowiscydoza).
  • Hospitalizacja w oddziale intensywnej opieki medycznej, szczególnie w przypadku wspomagania oddechu za pomocą respiratora. 
  • Trudności z kaszlem, np. z powodu udaru. 
  • Trudności z połykaniem.

Profilaktyka

  • Szczepienia mogą zapobiegać określonym rodzajom zapalenia płuc. Szczepienia stosuje się w zapobieganiu występowania zapalenia płuc spowodowanego zakażeniem pneumokokami lub wirusem grypy. Szczepienia nie mogą zapobiec wszystkim przypadkom infekcji. Jednak w porównaniu z osobami, które nie były szczepione, u osób szczepionych zapalenie płuc zazwyczaj wywołuje łagodniejsze objawy, które trwają krócej i dają mniej poważnych powikłań. 
  • Właściwa higiena, czyli mycie rąk wodą i mydłem w celu usunięcia drobnoustrojów, jest kolejnym sposobem profilaktyki zapalenia płuc. 
  • Rzucenie palenia pomaga zapobiegać wystąpieniu zapalenia płuc, ponieważ palenie tytoniu upośledza zdolność dróg oddechowych do filtrowania drobnoustrojów i obrony przed nimi. 
  • Utrzymywanie silnego układu odpornościowego przez ćwiczenia fizyczne i zdrową dietę są również pomocne w profilaktyce zapalenia płuc.

Należy niezwłocznie zgłosić się do lekarza po stwierdzeniu następujących objawów u siebie lub u swojego dziecka:
wysoka gorączka, dreszcze, mokry kaszel, który nie ulega poprawie, tylko pogarsza się, duszność przy wykonywaniu zwykłych czynności codziennych, ból w klatce piersiowej podczas oddychania lub kaszlu, nagłe pogorszenie po przeziębieniu lub grypie.