Jak działają drogi oddechowe?

Jak zbudowane są nasze drogi oddechowe?

Powietrze zazwyczaj jest wdychane przez nos. W przypadku, gdy nasz organizm potrzebuje więcej powietrza, nos nie zawsze jest najbardziej efektywną drogą pobierania powietrza do płuc. W związku z tym czasami może być konieczne oddychanie przez usta, szczególnie podczas ćwiczeń.

Po przejściu przez nos lub jamę ustną powietrze przedostaje się w dół, do tchawicy. Tchawica dzieli się na prawe i lewe oskrzele. Dalej powietrze przechodzi w dół do płuc, gdzie oskrzela dzielą się na coraz mniejsze odgałęzienia. Najmniejsze oskrzeliki kończą się pęcherzykami wypełnionymi powietrzem zwanymi pęcherzykami płucnymi.

Prawidłowe płuca zawierają ponad 300 milionów tych malutkich pęcherzyków płucnych. Gdyby otworzyć te pęcherzyki i rozłożyć płasko, pokryłyby obszar kortu tenisowego do gry w debla!

Pęcherzyki płucne przypominają grona winogron umocowane do drzewa oskrzelowego. Każdy pęcherzyk powietrzny jest otoczony przez małe naczynia krwionośne. W tym miejscu wdychany przez nas tlen ulega wymianie na dwutlenek węgla.

Wdychane powietrze zawiera tlen. Tlen jest gazem, który daje organizmowi energię. Przedostaje się do naczyń krwionośnych przez pęcherzyki płucne zlokalizowane w płucach.

Dwutlenek węgla jest gazem produkowanym przez organizm i jest produktem odpadowym. Aby usunąć dwutlenek węgla z organizmu, gaz ten jest transportowany z całego ciała poprzez małe naczynia krwionośne do dróg oddechowych.  Dwutlenek węgla opuszcza krew w drogach oddechowych, gdzie przechodzi do pęcherzyków płucnych i jest wydychany z płuc.

Aby nasz organizm funkcjonował prawidłowo, niesłychanie istotne jest regularne wdychanie tlenu i wydychanie dwutlenku węgla.

Schemat górnej części ciała pokazuje, jak budowane są drogi oddechowe

Budowa dróg oddechowych:

  1. Nos
  2. Jama ustna
  3. Gardło
  4. Tchawica
  5. Płuca 
  6. Oskrzela

Zadanie dróg oddechowych

Zadaniem płuc jest dostarczenie tlenu do organizmu i usunięcie dwutlenku węgla z organizmu. Tlen jest zawarty we wdychanym powietrzu i dostarcza nam energii. Dwutlenek węgla jest produktem odpadowym naszego organizmu. Aby organizm funkcjonował prawidłowo, tlen musi przenikać do krwi, a dwutlenek węgla musi być usuwany z krwi ze stałą szybkością.

Jak nasze drogi oddechowe chronią się przed substancjami drażniącymi?

Drogi oddechowe chronią się przed substancjami drażniącymi na wiele różnych sposobów.

Ilustracja pokazuje nos i usta odgradzające drogi oddechowe

Nos

Podczas wdechu nos spełnia rolę filtra, co zapobiega wejściu niepożądanych dużych cząsteczek do dolnych dróg oddechowych.

Ilustracja pokazuje drogi oddechowe oraz śluz i drobne włoski wyściełające oskrzela zwane rzęskami

Śluz i rzęski

W przypadku, gdy czynnik drażniący dostanie się do oskrzeli, zostaje unieruchomiony w cienkiej warstwie śluzu, która wyściela jego wnętrze. Śluz ten określa się również mianem plwociny lub flegmy. Jest nieustannie przesuwany w stronę jamy ustnej za pomocą małych włosków zwanych rzęskami, które pokrywają oskrzela. Rzęski przesuwają śluz w oskrzelach w stronę gardła, gdzie śluz zostaje połknięty. Nasz organizm wykonuje te czynności instynktownie.

Ilustracja pokazuje mężczyznę kaszlącego w rękę z powodu podrażnienia dróg oddechowych

Kaszel

Innym mechanizmem ochronnym dróg oddechowych jest kaszel. Kaszel występuje w wyniku podrażnienia oskrzeli. Kaszel może usunąć śluz z dróg oddechowych szybciej niż rzęski.